Gisteren presenteerde ik op een insectenstudieavond van de KNNV de resultaten van een jaar lang bloembezoekende hommels tellen in de tuin. Ik liet o.a. zien dat iedere hommelsoort weliswaar een breed spectrum aan planten bezoekt, maar vooral ook hun eigen favoriete planten hebben. De vier hommelsoorten met een korte tong (steen, aard, weide, boom) hadden in mijn tuin zelfs allemaal een unieke top-3 aan favoriete planten. Ook uit een andere (veel systematischer) studie naar hommel-bloem interacties blijkt deze conclusie. (Rosi Rollings & Dave Goulson, Quantifying the attractiveness of garden flowers for pollinators. Journal of Insect Conservation (2019): “There was little overlap between the most-visited plants for each species.”) Dat betekent dus dat hommels hun eigen plantvoorkeuren hebben, waarbij tonglengte een weinig bepalende factor is. Dat had ik niet gedacht!
Overlap in de top-3 favoriete planten zag ik wel bij tuin- en akkerhommel (beide veel op rode klaver en gewone brunel), maar deze hommels hebben juist een verschillende tonglengte (12mm vs 8mm resp.). Ook dit past bij bovenstaande observatie dat de tonglengte van hommels niet erg bepalend is.
Ik heb de favoriete planten per hommelsoort vergeleken met Rollings & Goulson. Daaruit blijkt weinig overlap tussen de topplanten voor hommels, behalve voor de steenhommel. Hoe komt dat? Heel simpel: we hebben te veel verschillende plantensoorten onderzocht. In de studie van Rollings & Goulson zijn 111 planten meegenomen, waarvan 25 inheems (ze hebben dus vooral naar reguliere tuinplanten bekeken). In mijn tuin staan ook ca 100 plantensoorten (waarschijnlijk meer), waarvan 95% inheems. De top-5 voor akkerhommel in mijn tuin is bijvoorbeeld niet onderzocht door Rollings & Goulson. Andere planten = andere uitkomsten.
Maar waarom is er dan wel overlap in de plantvoorkeuren van de steenhommel? Omdat de steenhommel inheemse planten blijkt te prefereren! In de Rollings & Goulson studie bestaat de top-6 voor steenhommel uit louter inheemse planten. Daarvan had ik er ook vier in de tuin staan, en ja, drie daarvan staan ook in mijn top-6. Kortom, die steenhommel heeft een uitgesproken voorkeur voor inheemse planten, terwijl andere hommels daarin minder kieskeurig zijn. Een verrassende bevinding!
Dit was echt leuk om te doen. Een klein onderzoekje, maar er komt verrassend veel uit.
Details:
– geteld tussen 21 maart en 1 augustus
– 73 tellingen op verschillende tijdstippen van de dag
– 655 hommels gezien verdeeld over 8 soorten
– foeragerend op 55 verschillende soorten planten
